ขายด้วยความกลัว Fear-Based หรือชนะด้วยความฝัน Aspiration-Based กับสูตรเลือกอารมณ์ให้ลูกค้าตัดสินใจ
ในโลกการตลาดสมัยใหม่คำว่า “เหตุผล” (Logic) แทบจะไม่เคยเป็นสิ่งเดียวที่ขับเคลื่อนการตัดสินใจ แต่กลับกลายเป็นคำว่า “อารมณ์” (Emotion) ต่างหากที่เป็นตัวกระตุ้นอยู่เบื้องหลัง คำถามทางกลยุทธ์ที่แท้จริงจึงไม่ใช่ว่าคุณกำลังพูดอะไร แต่เป็นคุณทำให้ผู้คนรู้สึกอย่างไรเมื่อได้ยินสิ่งนั้น ซึ่งกลไกทางอารมณ์ที่มีทรงพลังที่สุด ก็คือ เรื่องของ “ความกลัว” (Fear) และ “ความปรารถนา” (Aspiration)
ปรากฎการณ์ Marketing Agent เมื่อ AI ก้าวจากผู้ช่วยสู่ผู้ร่วมตัดสินใจทางการตลาด
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักการตลาดมักตั้งคำถามว่า “เราจะใช้ AI เพื่อทำการตลาดให้ดีขึ้นได้อย่างไร” แต่คำถามนั้นกำลังจะเปลี่ยนไป เมื่อคำถามถัดไปอาจกลายเป็น “จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อ AI เริ่มทำการตลาดด้วยตัวของมันเอง” และนี่คือจุดเริ่มต้นของสิ่งที่เราเรียกว่า “ปรากฏการณ์ Marketing Agent” โดยวิวัฒนาการของ AI ในโลกการตลาด กำลังก้าวข้ามผ่านเพียงแค่การสร้างข้อความ ทำรูปภาพ วิเคราะห์ข้อมูล หรือเสนอไอเดียแคมเปญ เพราะระบบ AI ในปัจจุบัน เริ่มถูกออกแบบให้เฝ้าสังเกตสัญญาณต่างๆ ตัดสินใจ ลงมือทำ เรียนรู้จากผลลัพธ์ และประสานกิจกรรมทางการตลาดหลายอย่างเข้าด้วยกัน โดยแทบไม่ต้องรอการสั่งการจากมนุษย์
ความแตกต่างระหว่าง Customer, Market, Cultural Insight
ในการพูดคุยด้านการสร้างแบรนด์ (Branding) และการตลาด (Marketing) คำว่า “Insight” หรือ “ข้อมูลเชิงลึก” มักถูกหยิบยกมาใช้อยู่บ่อยครั้ง แต่น้อยนักที่จะมีการจำกัดความอย่างแม่นยำ โดยหลายทีมมักบอกว่าพวกเขามี “ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับลูกค้า” ทั้งที่จริงมีเพียงข้อสังเกตระดับผิวเผิน หรือมักสับสนระหว่างข้อมูลตลาด กับทิศทางทางกลยุทธ์ที่มีความหมาย และความสับสนนี้เองก็นำไปสู่หนึ่งในความล้มเหลวทางกลยุทธ์ที่พบบ่อยที่สุด ซึ่งนั่นก็คือ การที่แบรนด์ตัดสินใจบนพื้นฐานความเข้าใจที่ไม่สมบูรณ์
จาก ROAS สู่ ROA กับการตลาดยุคใหม่ต้องวัด “ความสนใจ” ไม่ใช่แค่ “ยอดขาย”
ยุคนี้แบรนด์ไม่ได้แข่งกันแค่การเข้าถึง (Reach) หรือยอดคลิกอีกต่อไป แต่แข่งกันแย่งชิงความสนใจของผู้บริโภค (Attention) ที่พร้อมจะเลื่อนผ่าน กดข้าม หรือสลับแอปฯอยู่ตลอดเวลา คำถามสำคัญจึงไม่ใช่การเข้าถึงได้กี่คน แต่คือ การดึงความสนใจได้นานพอให้การสื่อสารนั้นมีความหมายหรือไม่ แนวคิด Return on Attention (ROA) จึงเข้ามาชี้วัดคุณค่าที่เกิดขึ้นจากความสนใจจริง ที่หลายๆองค์กรชั้นนำอย่าง IAB, MRC และ CIMM ได้ออกกรอบมาตรฐานการวัดค่าความสนใจอย่างเป็นทางการ ทำให้การตลาดเปลี่ยนผ่านจากยุคที่เน้นปริมาณการเข้าถึง สู่ยุคที่วัดว่าได้รับความสนใจที่มีความหมายมากแค่ไหน และสร้างผลลัพธ์อะไรกลับมา และในบทความนี้ผมจะพาผู้อ่านโดยเฉพาะสายการตลาด มารู้จักกับคำว่า ROA ซึ่งเป็นตัวชี้วัดยุคใหม่ของการตลาดยุค Attention Economy กันครับ
The Zero-Click Future กลยุทธ์การตลาดในยุคที่ลูกค้าไม่กดเข้าเว็บไซต์
ปัจจุบันนี้เราอยู่ในยุค Zero-Click ซึ่งเป็นยุคที่พฤติกรรมของผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง ผู้คนในปัจจุบันต้องการความรวดเร็วและสะดวกสบายสูงสุด โดยพวกเขาจะค้นหาข้อมูล คำตอบ ตอบรับข้อเสนอ หรือแม้กระทั่งตัดสินใจสั่งซื้อสินค้า ได้จบสมบูรณ์ภายในแพลตฟอร์มหรือแอปพลิเคชันนั้นๆทันที โดยไม่จำเป็นต้องคลิกผ่านลิงค์เพื่อเข้าไปยังเว็บไซต์หลักของแบรนด์อีกต่อไป การเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลนี้กำลังทำให้โมเดลการตลาดรูปแบบเดิม ที่เป็นการสร้างคอนเทนต์เพื่อดึง Traffic เข้าเว็บไซต์ แปลงคนเข้าชมให้เป็นลูกค้า แล้วค่อยวัดผลความสำเร็จ
Content Flywheel กับการเปลี่ยน Engagement ให้กลายเป็นการเติบโตของแบรนด์ในระยะยาว
หลายแบรนด์มักพึงพอใจกับยอดแชร์หรือคอมเมนต์ในแต่ละโพสต์ ทั้งที่ผู้บริโภคอาจยังจำแบรนด์ไม่ได้ ไม่ได้กดติดตาม และไม่ได้เปลี่ยนมาเป็นลูกค้าจริง การมองคอนเทนต์เป็นเส้นตรงสั้นๆแบบ สร้าง > เผยแพร่ > มีส่วนร่วม > ปิดการขาย จึงทำให้แบรนด์ต้องเหนื่อยกับการคอยมาเริ่มนับหนึ่งใหม่อยู่เสมอ และแนวคิดที่ชื่อ Content Flywheel ก็ถือเป็นหนึ่งแนวคิดที่เข้ามาเปลี่ยนคอนเทนต์ ให้กลายเป็นวัฏจักรแบบต่อเนื่องที่เริ่มต้นตั้งแต่การ สร้าง > ดึงดูด > มัดใจ > เรียนรู้ > เสริมแข็ง > สร้างใหม่ > ขยายผล โดยนำข้อมูลจากทุกส่วนมาใช้เป็นแรงส่ง เพื่อทำให้คอนเทนต์รอบถัดไปนั้นทรงพลังยิ่งขึ้น
Performance Marketing vs Brand Marketing จัดสรรงบอย่างไรให้ได้ทั้งยอดขายและแบรนด์
หนึ่งในความท้าทายที่สำคัญในโลกการตลาดต้องเจอ ก็คือ การพิจารณาว่าเราควรแบ่งสัดส่วนงบประมาณระหว่าง Performance Marketing กับ Brand Marketing อย่างไร ซึ่งหลายๆองค์กรก็มักตกจะอยู่ในสภาวะแบบสุดโต่ง ไม่ว่าจะเป็นการทุ่มเงินไปกับ Performance Marketing มากเกินไปจนเน้นหวังผลยอดขายระยะสั้น หรือการเน้น Brand Marketing มากเกินไปจนได้แต่ภาพลักษณ์ แต่กลับไม่สามารถวัดผลตอบแทนที่เป็นรูปธรรมได้ ความท้าทายที่แท้จริงจึงไม่ใช่การเลือกทำอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่คือ การสร้างสมดุลอย่างมีกลยุทธ์ตามบริบทของธุรกิจ
Decision Fatigue เมื่อการมีตัวเลือกมากเกินไป กลับกลายเป็นภาระของลูกค้า
แนวคิดในอดีตเมื่อหลายปีที่ผ่านมา เราจะคุ้นเคยกับกลยุทธ์ทางธุรกิจที่ยึดความเชื่อหลักมาโดยตลอดว่า “ยิ่งตัวเลือกเยอะ จะยิ่งเพิ่มมูลค่า” แบรนด์ต่างๆจึงขยันออกสินค้าใหม่ๆ และเพิ่มออปชันให้ลูกค้าเลือกปรับแต่งได้ตามใจเพื่อตอบโจทย์ให้กับทุกกลุ่ม แต่ในตลาดยุคปัจจุบันนี้ ความเชื่อในลักษณะนั้นมันไม่อาจจะใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกต่อไปแล้ว เพราะผู้บริโภคไม่ได้ขาดแคลนตัวเลือก แต่สิ่งที่เกิดขึ้น คือ ผู้บริโภคกำลังปวดหัวกับการต้องคอยตัดสินใจ ไม่ว่าจะเป็นสินค้าเป็นร้อยๆตัวเลือกในหมวดเดียว การเลื่อนฟีดช้อปปิ้งออนไลน์แบบไม่รู้จบ หรือการถูกถล่มด้วยโฆษณา รีวิว และการเปรียบเทียบราคาตลอดเวลา สิ่งเหล่านี้ก่อให้เกิดภาวะ Decision Fatigue หรือ “ความล้าทางจิตวิทยาจากการต้องเลือก” จนทำให้ประสิทธิภาพในการตัดสินใจแย่ลงเรื่อยๆ
ปรากฎการณ์ Accidental Virality เมื่อวิศวกรของ Honda กลายเป็นไวรัลแบบไม่ทันตั้งตัว
ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมาผมเชื่อว่าหลายๆคน คงได้เห็นปรากฏการณ์ โชตาโร โอะดาเตะ (Shotaro Odate) เรื่องราวความเป็นมนุษย์ที่เหนือความคาดหมาย ที่ก้าวสู่กระแสไวรัลโดยไม่ได้ตั้งใจ ที่เดิมทีตั้งใจจะนำเสนอเพียงเทคโนโลยีของฮอนด้า โดยวิศวกรของฮอนด้าคนหนึ่งได้ปรากฏตัวในวิดีโอ เพื่ออธิบายระบบช่วยเหลือผู้ขับขี่ขั้นสูง (ADAS) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการขับขี่ โดยหัวข้อหลักควรจะมุ่งเน้นไปที่ระบบเซนเซอร์ การตรวจจับผู้ขับขี่ การตรวจจับการจับพวงมาลัย และนวัตกรรมทางวิศวกรรมของฮอนด้า แต่ทว่าผู้คนกลับไปโฟกัสที่ทรงผมของเขาแทน
เมื่อ “รีวิว 2/10” อาจไม่ได้แปลว่า “แย่” กับปรากฏการณ์ใหม่ของผู้บริโภคในยุคดิจิทัล
หลายๆคนคงเคยได้ยินกระแสแปลกๆ และอาจเป็นหนึ่งในปรากฎการณ์ที่เรียกว่า “รีวิว 2/10” บนโซเชียลมีเดีย ซึ่งหมายถึงเวลาที่มีคนไปร้านอาหาร คาเฟ่ สถานที่ท่องเที่ยว หรือแม้แต่ใช้สินค้าที่ตัวเองชอบจริงๆ แต่กลับรีวิวให้แค่ 2 เต็ม 10 โดยความพีคที่น่าตกใจ ก็คือ หลักฐานในโพสต์มันกลับฟ้องว่าตรงกันข้าม เพราะจานข้าวก็สะอาดเกลี้ยงเกลา หน้าตาดูมีความสุข รูปถ่ายสวยเป๊ะ แถมแคปชันยังบอกเป็นนัยว่าประทับใจสุดๆ ปรากฏการณ์นี้ค่อนข้างน่าสนใจมากครับ เพราะมันอยู่ตรงรอยต่อระหว่างพฤติกรรมผู้บริโภค การส่งสัญญาณทางสังคม ความประชดประชัน ความหายาก วัฒนธรรมดิจิทัล อัลกอริทึม และการจัดการชื่อเสียงของแบรนด์ ที่อาจเป็นพฤติกรรมจริงหรืออาจเป็นเทรนด์ของคนรุ่นใหม่ในการรีวิว ที่อาจส่งผลทั้งแง่บวกและแง่ลบต่อทั้งแบรนด์และผู้บริโภคได้ทั้งสิ้น