Brand Awareness vs Brand Loyalty ธุรกิจควรโฟกัสอะไรก่อน เพื่อสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน
หนึ่งในคำถามเชิงกลยุทธ์ที่พบบ่อยที่สุดในโลกของการสร้างแบรนด์ (Branding) และการตลาด (Marketing) ไม่ใช่เรื่องที่ว่าจะสร้างอะไรขึ้นมา แต่เป็นเรื่องที่ว่าควรจะ “ให้ความสำคัญกับสิ่งไหนก่อน” โดยหลายธุรกิจต้องเผชิญกับความยากลำบากในการตัดสินใจเลือก ระหว่างการลงทุนเพื่อสร้าง Brand Awareness (ทำให้คนรู้จัก) หรือการสร้าง Brand Loyalty (ทำให้คนรักและกลับมาซื้อซ้ำ) ครับ และความท้าทายของเรื่องนี้ ก็ไม่ใช่เพราะว่าแนวทางใดแนวทางหนึ่งถูกหรือผิด แต่เป็นเพราะการเลือกจัดลำดับความสำคัญที่ผิดที่ผิดเวลา ที่อาจกลายเป็นตัวฉุดรั้งการเติบโต ทำให้งบประมาณสูญเปล่า และลดทอนคุณค่าของแบรนด์ (Brand Equity) ในระยะยาวได้นั่นเอง
Differentiation แบบปลอมๆกับจุดอ่อนที่ทำให้แบรนด์ถูกแทนที่ได้เสมอ
สภาพตลาดในปัจจุบัน เรามักเห็นแทบทุกแบรนด์ต่างพากันอ้างว่าตัวเองนั้นมี “ความแตกต่าง” (Differentiation) ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพที่แตกต่าง ประสบการณ์ที่แตกต่าง คุณค่าที่แตกต่าง หรือเรื่องราวที่แตกต่าง แต่ถ้าเราลองถอยออกมามองความเป็นจริง คำถามสำคัญประการหนึ่งก็ผุดขึ้นมาว่า ถ้าทุกคนต่างก็บอกว่าตัวเองแตกต่าง แล้วทำไมทุกอย่างถึงยังดูเหมือนๆกันไปหมด สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ คือ “ภาพลวงตาของการสร้างความแตกต่าง” (The Illusion of Differentiation)
Brand Equity vs Brand Values คุณค่าของแบรนด์ที่ความหมายไม่เหมือนกัน
จากประสบการณ์ที่ผมสอนเรื่อง การสร้างแบรนด์ (Branding) มาหลายครั้ง ผมมักจะเจอกับคำถามที่เกี่ยวกับ 2 คำนี้อยู่บ่อยครั้ง ซึ่งนั่นก็คือ Brand Equity และ Brand Values เพราะเนื่องจากทั้ง 2 คำนี้ถูกแปลเป็นภาษาไทยแบบเหมือนกันเป๊ะๆว่า “คุณค่าของแบรนด์” ผมเลยไม่แปลกใจเลยที่ 2 คำนี้จะสร้างความสับสนให้กับใครหลายๆคน จนเกิดคำถามตามมาว่า Brand Equity และ Brand Values มันเหมือนกันไหม
จุดผิดพลาดของการวาง Brand Positioning ที่นักการตลาดมักมองไม่เห็น
หนึ่งในความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการสร้างแบรนด์ (Branding) คือ การที่ผู้ประกอบการมักจะกำหนด ตำแหน่งแบรนด์ (Brand Positioning) จาก “ความต้องการของตัวเอง” มากกว่า “ความต้องการที่แท้จริงของตลาด” พวกเขามักจะตั้งคำถามกับตัวเองว่า “เราอยากให้แบรนด์ของเราเป็นตัวแทนของอะไร” หรือ “ภาพลักษณ์แบบไหนที่เราอยากจะสร้างขึ้นมา” แต่กลับละเลยที่จะตั้งคำถามสำคัญในมุมของลูกค้า
บริหารหลายแบรนด์อย่างมีกลยุทธ์ด้วย Brand Portfolio Matrix
เมื่อองค์กรเติบโตขึ้น ขอบเขตของธุรกิจมักขยายตัวเกินกว่าการมีเพียงแบรนด์เดียว ไปสู่การบริหารพอร์ตโฟลิโอ (Portfolio) ที่ประกอบด้วยแบรนด์หลัก (Brands) แบรนด์ย่อย (Sub-Brands) และกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย (Product Lines) ซึ่งการเติบโตนี้มักจะนำมาซึ่งความท้าทายใหม่ๆหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดจำนวนแบรนด์ที่เหมาะสมที่ควรจะมี การวางตำแหน่งทางการตลาดของแต่ละแบรนด์ (Maket Positioning) การประเมินว่าแบรนด์ในเครือเกิดการแข่งขันกันเองหรือไม่ ตลอดจนการพิจารณาว่าเรากำลังขยายแบรนด์
Brand Growth Matrix กลยุทธ์ขยายแบรนด์อย่างเป็นระบบ
การเติบโตที่แท้จริงไม่ใช่แค่การกอบโกยยอดขายให้มากขึ้น แต่คือ การขยาย “พื้นที่” ที่แบรนด์ของคุณเข้าไปครองใจผู้คน และการตอกย้ำ “คุณค่า” ที่แบรนด์ยึดถือให้ชัดเจนยิ่งกว่าเดิม แต่ทว่าธุรกิจส่วนใหญ่มักติดหล่มกับความลังเลใจว่า เราควรจะบุกตลาดใหม่ดีไหม จะปั้นโปรดักต์ใหม่ตอนนี้เลยดีหรือเปล่า หรือควรจะข้ามสายพันธุ์ ไปเล่นในกลุ่มสินค้าที่ไม่เคยทำมาก่อนดี หากปราศจากเข็มทิศที่แม่นยำ การตัดสินใจเหล่านี้ก็ไม่ต่างอะไรกับการเดิมพันที่มีความเสี่ยงสูงและไร้ทิศทาง และนี่คือเหตุผลที่ Brand Growth Matrix เข้ามามีบทบาทสำคัญ ในฐานะเครื่องมือทางกลยุทธ์ที่จะช่วยให้คุณวิเคราะห์และประเมินการเติบโต ทั้งในมิติของแบรนด์และการขยายตลาดได้อย่างเป็นระบบและเฉียบคมที่สุด
วางกลยุทธ์ทุกจุดสัมผัสของแบรนด์ด้วย Brand Touchpoint Matrix
ในตลาดปัจจุบัน ตัวตนของแบรนด์ (Brand Identity) ไม่ได้ถูกกำหนดจากสิ่งที่เราพยายามป่าวประกาศออไป แต่เกิดจาก “ประสบการณ์จริง” (Experience) ที่ลูกค้าได้รับในทุกครั้งที่สื่อสารกับเรา เพราะลูกค้าไม่ได้รู้จักแบรนด์ผ่านช่องทางใดช่องทางหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่พวกเขาซึมซับภาพจำผ่าน จุดสัมผัสที่หลากหลาย (Brand Touchpints) ตั้งแต่การเห็นโฆษณา การเลื่อนดูโซเชียลมีเดีย การใช้งานหน้าเว็บไซต์ ไปจนถึงการบริการหน้าร้าน และการดูแลหลังการขาย ความท้าทายที่สำคัญที่สุด คือ การทำอย่างไรให้ทุกช่องทางเหล่านี้ สื่อสารไปในทิศทางเดียวกันและมีความหมายต่อลูกค้าจริงๆ นั่นทำให้เราจึงจำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่เรียกว่า Brand Touchpoint Matrix
เจาะลึกกลยุทธ์ Data-Driven Marketing ของ Amazon กับขุมพลังขับเคลื่อนยอดขายระดับโลก
ในยุคเศรษฐกิจดิจิทัลที่ใครต่อใครต่างนิยามว่า “ข้อมูลคือขุมทรัพย์น้ำมันแห่งศตวรรษใหม่” โดยแบรนด์อย่าง Amazon ได้พิสูจน์ให้เห็นว่าพวกเขาไม่ได้เพียงแค่ครอบครองขุมทรัพย์นั้น แต่ยังเป็นผู้เชี่ยวชาญในการสกัด และกลั่นกรองข้อมูลมาใช้งานได้อย่างเหนือชั้นกว่าใคร และสิ่งที่ทำให้ Amazon กลายเป็นยักษ์ใหญ่ที่ยากจะต่อกร ที่ไม่ใช่แค่การมีฐานข้อมูลขนาดมหาศาลในมือ แต่คือ ชั้นเชิงในการ “แปรเปลี่ยน” ตัวเลขและพฤติกรรมดิบๆ ให้กลายเป็นการตัดสินใจทางการตลาดที่เฉียบคม แม่นยำ และสามารถขยายผล เพื่อสร้างรายได้มหาศาลแบบวินาทีต่อวินาที
ถอดรหัส Innovation Flywheel Strategy ของ Apple กับสูตรลับการเติบโตที่ทำให้ลูกค้าภักดีขั้นสุด
คนส่วนใหญ่มักนึกถึง Apple ในภาพของผลิตภัณฑ์ที่โดดเด่นระดับไอคอน ไม่ว่าจะเป็น iPhone, Mac หรือ iPad แต่ในความเป็นจริงแล้ว ความได้เปรียบทางการแข่งขันที่แท้จริงของ Apple ไม่ได้ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์ใดผลิตภัณฑ์หนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่ทว่ามันคือการสร้าง “ระบบ” หรือกลไกที่ส่งเสริมกันเองอย่างต่อเนื่อง ที่เรียกว่า “วงล้อแห่งนวัตกรรม” (Innovation Flywheel) ซึ่งกลไกนี้เองที่ช่วยให้ Apple สามารถรักษาการเติบโตในระยะยาว เปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ๆให้ประสบความสำเร็จได้อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนสร้างสายสัมพันธ์ที่เหนียวแน่น จนลูกค้าไม่อาจเปลี่ยนใจไปใช้แบรนด์อื่น และสามารถทำผลงานได้เหนือกว่าคู่แข่งรายอื่นๆ ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา
Anti-Branding Strategy ทางลัดสู่การสร้างความจริงใจของแบรนด์
Anti-Branding หรือ “การต้านกระแสแบรนด์” คือ กลยุทธ์การสื่อสารเชิงรุกที่เลือกจะ “ปฏิเสธ” หรือ “ฉีกทุกกฎเกณฑ์” ของการสร้างแบรนด์ (Branding) แบบดั้งเดิมอย่างตั้งใจ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสลัดภาพจำเดิมๆของบริษัท ที่ดูห่างเหินและมุ่งแต่จะขายของทิ้งไป เพื่อเปลี่ยนผ่านสู่ภาพลักษณ์ที่ “มีความเป็นมนุษย์” และดู “จับต้องได้จริง” มากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในโลกที่ผู้บริโภคมีเกราะป้องกันตัวสูงต่อคำโฆษณาที่ดู “ประดิษฐ์” จนเกินไป แบรนด์ใดก็ตามที่ใช้แนวคิดนี้จะลดทอนความเนี้ยบแบบองค์กรลง และหลีกเลี่ยงการใช้เทคนิคการโน้มน้าวใจ ที่ดูเป็นการยัดเยียดหรือบงการความรู้สึก