“ไม่เอาเสียง AI บนเวทีรับปริญญา” เมื่อนักศึกษาและอาจารย์มหาวิทยาลัย Columbia ออกมาประท้วง หลังมหาวิทยาลัยยังใช้ AI อ่านชื่อบัณฑิต

ทุกครั้งที่มีข่าวเกี่ยวกับ AI เรามักจะถกเถียงกันในคำถามเดิมๆว่า “AI จะเก่งขึ้นแค่ไหน” หรือ “AI จะเข้ามาแทนงานอะไรได้บ้าง” แต่ผมคิดว่าคำถามที่น่าสนใจกว่า ก็คือ “มีช่วงเวลาไหนบ้างที่ต่อให้ AI ทำได้ดีเพียงใด เราก็ยังอยากให้มนุษย์เป็นผู้ลงมือทำ” อยู่เสมอ เพราะคุณค่าของบางประสบการณ์ไม่ได้วัดจากความรวดเร็ว ความแม่นยำ หรือประสิทธิภาพ แต่วัดจาก “ความหมาย” ที่ผู้คนมีต่อช่วงเวลานั้น โดยเฉพาะในพิธีรับปริญญาที่อาจเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด ซึ่งแม้ว่าการใช้ AI อ่านชื่อบัณฑิตอาจจะช่วยลดข้อผิดพลาด ในการออกเสียงชื่อจากหลากหลายภาษา แต่สำหรับนักศึกษาและอาจารย์จำนวนไม่น้อยที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University) พวกเขากลับมองว่า เทคโนโลยีไม่ควรเข้ามาแทนที่ช่วงเวลาซึ่งเป็นความทรงจำสำคัญที่สุดช่วงหนึ่งของชีวิต

และนั่นคือเหตุผลที่ ก่อนพิธีรับปริญญาปี 2026 จะเริ่มขึ้น ได้เกิดการประท้วงภายใต้แคมเปญ “No AI Voice at Graduation” เพื่อเรียกร้องให้มหาวิทยาลัยยุติการใช้เสียง AI ในการประกาศชื่อบัณฑิตบนเวที เรามาดูรายละเอียดของข่าวจากเว็บไซต์ columbiaspectator.com ในช่วงเดือนพฤษภาคมของปีนี้ กันครับว่าสาเหตุของการประท้วงเกี่ยวกับ AI นั้นมีอะไรกันบ้าง

เสียงตะโกนอย่างกึกก้อง “ไม่เอาเสียง AI บนเวทีรับปริญญา”

ก่อนพิธีรับปริญญาประจำปี 2026 ของมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University) จะเริ่มขึ้น บรรยากาศภายในมหาวิทยาลัยกลับไม่ได้เต็มไปด้วยความยินดีเพียงอย่างเดียว แต่กำลังกลายเป็นเวทีของการตั้งคำถามครั้งใหญ่เกี่ยวกับบทบาทของ “ปัญญาประดิษฐ์” (AI) ในช่วงเวลาที่หลายคนมองว่า “มีความหมายที่สุดครั้งหนึ่งของชีวิต” โดยนักศึกษา คณาจารย์ และบุคลากรจำนวนหนึ่ง ได้ร่วมกันรณรงค์ภายใต้ข้อความ “No AI Voice at Graduation” เพื่อเรียกร้องให้มหาวิทยาลัยยุติการใช้ระบบ AI ในการอ่านชื่อบัณฑิตระหว่างพิธีรับปริญญา หลังจากทางมหาวิทยาลัย ตัดสินใจใช้ระบบดังกล่าวเป็นปีที่ 2 ติดต่อกัน

ประเด็นไม่ได้อยู่ที่เทคโนโลยีแต่อยู่ที่ “ความหมาย”

ผู้คัดค้านจำนวนมากยืนยันว่า พวกเขาไม่ได้ต่อต้าน AI ในทุกบริบท แต่เชื่อว่าพิธีรับปริญญาไม่ใช่พื้นที่ที่ควรลดบทบาทของมนุษย์ลง โดยสำหรับบัณฑิตหลายคน ช่วงเวลาที่ชื่อของตนถูกประกาศต่อหน้าครอบครัว เพื่อน และอาจารย์ คือ ช่วงเวลาที่สะท้อนความพยายามตลอดหลายปีที่ผ่านมา การให้เสียงสังเคราะห์จาก AI เป็นผู้กล่าวชื่อ “จึงทำให้ช่วงเวลานั้นสูญเสียความอบอุ่นและความเป็นมนุษย์ไปไม่น้อย”

ความกังวลที่ลึกกว่าการอ่านชื่อ

การประท้วงครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องเสียง AI ในพิธีรับปริญญา แต่ยังสะท้อนความกังวลต่อทิศทางการนำ AI เข้ามาใช้ในมหาวิทยาลัยโดยรวม โดยผู้ร่วมรณรงค์บางส่วนตั้งคำถามถึงความโปร่งใสในการตัดสินใจ การพึ่งพาบริษัทเทคโนโลยี และผลกระทบที่ AI อาจมีต่อการศึกษา การจ้างงาน และคุณค่าของแรงงานมนุษย์ในระยะยาว และสำหรับพวกเขา พิธีรับปริญญาจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของคำถามที่ใหญ่กว่า นั่นคือ “เราควรให้ AI เข้ามาแทนที่ประสบการณ์ของมนุษย์มากน้อยแค่ไหน”

ฝั่งมหาวิทยาลัยมองว่า AI ช่วยเรื่องความถูกต้อง

ในอีกด้านหนึ่ง ทางมหาวิทยาลัยยังคงเดินหน้าใช้ระบบ AI โดยให้เหตุผลว่า เทคโนโลยีดังกล่าวช่วยอ่านชื่อของบัณฑิตจากหลากหลายภาษาได้แม่นยำยิ่งขึ้น ลดความผิดพลาดในการออกเสียง และทำให้พิธีดำเนินไปอย่างราบรื่น โดยพิธีรับปริญญาปี 2026 ยังคงจัดขึ้นตามกำหนด พร้อมใช้ระบบ AI อ่านชื่อเช่นเดิม

เมื่อ AI ไม่ใช่แค่เครื่องมือแต่กลายเป็นประเด็นทางสังคม

เหตุการณ์ที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University) สะท้อนให้เห็นว่า การถกเถียงเรื่อง AI กำลังเปลี่ยนจากคำถามว่า “AI ทำอะไรได้บ้าง” ไปสู่คำถามที่สำคัญกว่า คือ “มีเรื่องอะไรบ้างที่ AI ไม่ควรเข้ามาแทนมนุษย์” เพราะแม้เทคโนโลยีจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพได้ในหลายด้าน แต่สำหรับหลายคน ยังมีบางช่วงเวลาที่คุณค่าของมัน ไม่ได้วัดจากความรวดเร็วหรือความแม่นยำ หากแต่วัดจากความรู้สึก ความทรงจำ และการมีอยู่ของมนุษย์ในช่วงเวลานั้น และดูเหมือนว่า “การเรียกชื่อบัณฑิตบนเวทีรับปริญญา” กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการถกเถียงนี้ในยุค AI

---

ข่าวนี้สะท้อนว่า ในยุคที่ AI กำลังเข้ามามีบทบาทในทุกมิติ คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ “AI ทำอะไรได้บ้าง” แต่คือ “อะไรคือสิ่งที่มนุษย์ยังไม่อยากให้ AI เข้ามาแทนที่” เพราะบางครั้ง คุณค่าของประสบการณ์ก็สำคัญไม่แพ้ประสิทธิภาพของเทคโนโลยี

---

Source:
https://www.columbiaspectator.com/news/2026/05/18/no-ai-voice-at-graduation-students-and-faculty-protest-columbias-use-of-ai-for-2026-commencement/