Trust Crisis กลยุทธ์สร้างความเชื่อมั่นในโลกที่ผู้บริโภคไม่ไว้ใจแบรนด์
ในปัจจุบัน เรากำลังดำเนินธุรกิจอยู่ในตลาดแรงต้านยุค “หลังความไว้วางใจ” (Post-Trust Marketplace) ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่ความน่าเชื่อถือ ไม่ได้เป็นสิ่งที่เราจะได้มาโดยอัตโนมัติอีกต่อไป หากแต่เป็นสิ่งที่เราต้องลงมือทำเพื่อพิสูจน์ ตรวจสอบความถูกต้อง และปกป้องมันไว้อย่างต่อเนื่อง เพราะผู้บริโภคในทุกวันนี้ไม่ได้มีเพียงแค่ข้อมูลในมือเท่านั้น แต่พวกเขายังมีความตื่นตัวในระดับสูง ถูกหล่อหลอมโดยระบบอัลกอริทึม ได้รับการปรับสภาพทางสังคม และมีกลไกปกป้องตัวเองทางจิตวิทยาต่อสิ่งรอบตัว
ยุคของ Executive PR Strategy กับบทบาทใหม่ของผู้นำองค์กรในโลกการสื่อสาร
เป็นเวลาหลายทศวรรษที่การสื่อสารในองค์กร (Internal Communication) ดำเนินไปตามรูปแบบที่มีโครงสร้างตายตัว ซึ่งนั่นก็คือ การเริ่มต้นจากแบรนด์ ส่งต่อมายังทีมประชาสัมพันธ์ (PR) ผ่านไปยังสื่อมวลชน และกระจายไปสู่สาธารณชนในที่สุด โดยบรรดาผู้บริหารมักจะถูกวางตัวให้อยู่เบื้องหลัง แม้จะปรากฏตัวอยู่บ้างตามข่าวประชาสัมพันธ์ บทสัมภาษณ์ หรือรายงานประจำปี แต่พวกเขาก็แทบไม่ได้ทำหน้าที่เป็นช่องทางหลักในการสื่อสารเชิงรุกเลย แต่ทว่าในปัจจุบัน โครงสร้างดังกล่าวได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะท่ามกลางสภาพแวดล้อมทางสื่อ ที่ถูกหล่อหลอมด้วยแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย
กับดักของการสื่อสารในวิกฤต (Crisis Communication) เมื่อพูดเร็วไปอาจเสียหายหนักกว่าเดิม
ในยุคของการสื่อสารแบบ Real-Time ในปัจจุบัน ทำให้แบรนด์ต่างๆต้องเผชิญกับแรงกดดันอย่างต่อเนื่องในการตอบสนองอย่างทันท่วงที โดยเฉพาะเมื่อเกิดวิกฤตการณ์ (Crisis) ใดๆขึ้น สัญชาตญาณมักจะบอกเราอย่างชัดเจนว่า “เราต้องตอบโต้เดี๋ยวนี้ ต้องทำอย่างรวดเร็ว” ทั้งนี้เป็นเพราะความเงียบให้ความรู้สึกที่อันตราย การประวิงเวลาดูเหมือนเป็นการหลีกเลี่ยงปัญหา และความรวดเร็วให้ความรู้สึกเหมือนเราสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ แต่ทว่านี่คือความย้อนแย้งที่เกิดขึ้น โดยยิ่งคุณตอบสนองเร็วเท่าไร ความเสี่ยงที่จะเกิดความผิดพลาดก็ยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น
Brand Perception Loop วงจรการสร้างและทำลายภาพลักษณ์ของแบรนด์
ในโลกการค้ายุคใหม่ ความสำเร็จของแบรนด์ไม่ได้ถูกตัดสินเพียงแค่คุณภาพของสินค้าหรือเม็ดเงินโฆษณาอีกต่อไป แต่กลับถูกขับเคลื่อนด้วย “การรับรู้” (Perception) ซึ่งเป็นผลรวมของความเชื่อ อารมณ์ และความประทับใจที่ลูกค้ามีต่อแบรนด์นั้นๆ โดยการรับรู้นี้ คือ หัวใจสำคัญที่กำหนดทุกการตัดสินใจของผู้บริโภค ไม่ว่าจะเป็นความไว้วางใจในการเลือกใช้บริการ การบอกต่อให้คนรอบข้างซื้อตาม การพร้อมจะให้อภัยเมื่อแบรนด์ก้าวพลาด หรือแม้แต่ความจงรักภักดีที่จะคงอยู่ต่อเนื่องไปในระยะยาว
กลยุทธ์การสื่อสารแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Communication Strategy) เมื่อทุกคน คือ กระบอกเสียงขององค์กร
หากเราย้อนกลับไปในอดีต รูปแบบการสื่อสารมักมีศูนย์กลางที่ชัดเจนเสมอ ไม่ว่าจะเป็นบัญชีบนโซเชียลมีเดียที่ทางการของแบรนด์เพียงหนึ่งเดียว ทีมประชาสัมพันธ์ชุดเดียว หรือการมีโฆษกอย่างเป็นทางการแค่เพียงคนเดียว แต่ทว่ายุคสมัยนั้นได้สิ้นสุดลงแล้ว เพราะในปัจจุบัน องค์กรต่างๆมีการสื่อสารผ่านเสียงที่หลากหลายไปพร้อมๆกัน ตั้งแต่พนักงาน ผู้บริหาร ผู้ก่อตั้ง เจ้าหน้าที่สนับสนุนลูกค้า สมาชิกในชุมชน ไปจนถึงการผ่านอัลกอริทึม ทุกโพสต์ ทุกความคิดเห็น ทุกการตอบกลับ ภาพบันทึกหน้าจอ หรือแม้แต่ข้อความภายในเอง ก็สามารถกลายเป็นการสื่อสารสาธารณะได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที
Crisis Communication กับ ความล้มเหลวเพราะพูดก่อนคิดจนธุรกิจพังพินาส
ในยามที่วิกฤตถาโถมเข้ามา สัญชาตญาณแรกขององค์กรส่วนใหญ่ มักเปิดโหมดการโต้ตอบในทันที เพราะหลายๆธุรกิจตระหนักได้ว่าความเงียบนั้นเป็นอันตรายมากขนาดไหน แต่การเร่งรีบเพียงอย่างเดียวก็อาจนำไปสู่ความหายนะได้เช่นกัน เพราะหลายครั้งที่ความเร็วกลายเป็นความลุ่มหลง จนนำไปสู่การออกแถลงการณ์ที่เร่งรีบเกินไป การโหมโพสต์เนื้อหาลงบนโซเชียลมีเดีย หรือการที่ผู้บริหารกดดันให้เกิดการกระทำบางอย่างโดยเร็วที่สุด แต่ทว่าในอดีตที่ผ่านมากลับชี้ให้เห็นความจริงที่น่ากลัวว่า การสื่อสารที่รวดเร็วแต่ขาดทิศทาง มักจะยิ่งซ้ำเติมความเสียหายให้รุนแรงกว่าเดิม เพราะแท้จริงแล้ว การสื่อสารในภาวะวิกฤต (Crisis Communication) ไม่ใช่การแข่งขันว่าใครจะพูดก่อนเป็นคนแรก
Agile PR จากการส่งข่าวประชาสัมพันธ์ สู่กลยุทธ์การบริหารชื่อเสียงแบบ Real-Time
แม้ว่าโดยพื้นฐานแล้ว งานประชาสัมพันธ์ (Public Relations – PR) ไม่ควรเป็นเรื่องที่ล่าช้า แต่หลายทศวรรษที่ผ่านมา วงการนี้กลับติดหล่มอยู่กับขั้นตอนการอนุมัติที่ซับซ้อน การตีกรอบเนื้อหาที่ตายตัว และการสื่อสารที่ขาดความยืดหยุ่น ซึ่งอาจเคยใช้ได้ผลในยุคที่ข่าวสารเคลื่อนที่อย่างช้าๆเป็นสัปดาห์ แต่ทว่าในโลกปัจจุบันที่ความเชื่อมั่นในตัวแบรนด์และธุรกิจ อาจพังทลายลงได้ในระดับนาที การสนทนาทุกอย่างเกิดขึ้นบนพื้นที่สาธารณะและการนิ่งเฉย ถูกตีความว่าเป็นการยอมรับผิดได้เสมอ ดังนั้น การทำ PR แบบเดิมจึงไม่ใช่แค่เรื่องของความล้าสมัย
Corporate vs Brand Communication ความแตกต่างกับพลังแห่งการสื่อสาร
ในโลกของการสื่อสารที่ซับซ้อนมากขึ้นในปัจจุบัน หลายๆองค์กรต้องเผชิญกับความท้าทายที่มักจะเกิดขึ้นซ้ำๆ โดยเฉพาะในการแบ่งหรือจัดระเบียบทีมงานหรือหน่วยงานใหม่ และเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาผมก็ได้ให้คำปรึกษาหน่วยงานหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องนี้ไป ซึ่งนั่นก็คือ ปัญหาเกี่ยวกับเส้นแบ่งที่ชัดเจนระหว่าง “การสื่อสารองค์กร” (Corporate Communication) และ “การสื่อสารแบรนด์” (Brand Communication)