การตลาดแบบไม่มี Funnel เมื่อ Customer Journey ไม่ได้เป็นเส้นตรงอีกต่อไป
เป็นเวลานานหลายทศวรรษที่การตลาด มักถูกอธิบายผ่านโมเดลที่เรียบง่ายและเป็นระบบ นั่นคือ การรับรู้ (Awareness) การพิจารณา (Consideration) และการซื้อ (Purchase) ซึ่งนี่คือ แบบจำลองกรวยกรองทางการตลาด (Marketing Funnel) แบบคลาสสิก ที่มีโครงสร้างชัดเจน คาดเดาได้ และเข้าใจง่าย แต่ทว่าในความจริงยุคปัจจุบัน ก็คือ ลูกค้าไม่ได้เดินทางเป็นเส้นตรงอีกต่อไป พวกเขาไม่ได้ทำตามขั้นตอน ไม่ได้มีพฤติกรรมที่คาดเดาได้ และไม่ได้ไหลไปตามขั้นตอนของกรวยกรองอย่างแน่นอน
การเปลี่ยนผ่านจาก Attention Economy สู่ยุคใหม่กับ Trust Economy
เป็นเวลาหลายปีที่การตลาดถูกขับเคลื่อนด้วยแนวคิดหลักเพียงหนึ่งเดียว ซึ่งนั่นก็คือ “ใครก็ตามที่ช่วงชิงความสนใจได้คือผู้ชนะ” ที่ส่งผลให้แบรนด์ต่างๆ ต่างก็เปิดศึกเพื่อแย่งชิงทั้งยอดคลิก ยอดวิว ยอดการมองเห็น และความเป็นไวรัล ซึ่งเราเรียกยุคนี้ว่า “เศรษฐกิจฐานความสนใจ” (Attention Economy) หรือยุคที่การมองเห็นเท่ากับโอกาสทางธุรกิจ แต่ทว่าในปัจจุบัน กำลังเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระดับรากฐาน เพราะเรากำลังก้าวเข้าสู่เฟสใหม่
วางกลยุทธ์ทุกจุดสัมผัสของแบรนด์ด้วย Brand Touchpoint Matrix
ในตลาดปัจจุบัน ตัวตนของแบรนด์ (Brand Identity) ไม่ได้ถูกกำหนดจากสิ่งที่เราพยายามป่าวประกาศออไป แต่เกิดจาก “ประสบการณ์จริง” (Experience) ที่ลูกค้าได้รับในทุกครั้งที่สื่อสารกับเรา เพราะลูกค้าไม่ได้รู้จักแบรนด์ผ่านช่องทางใดช่องทางหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่พวกเขาซึมซับภาพจำผ่าน จุดสัมผัสที่หลากหลาย (Brand Touchpints) ตั้งแต่การเห็นโฆษณา การเลื่อนดูโซเชียลมีเดีย การใช้งานหน้าเว็บไซต์ ไปจนถึงการบริการหน้าร้าน และการดูแลหลังการขาย ความท้าทายที่สำคัญที่สุด คือ การทำอย่างไรให้ทุกช่องทางเหล่านี้ สื่อสารไปในทิศทางเดียวกันและมีความหมายต่อลูกค้าจริงๆ นั่นทำให้เราจึงจำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่เรียกว่า Brand Touchpoint Matrix
Emotion-Driven Strategy กลยุทธ์การตลาดที่ชนะด้วย “ความรู้สึก” ไม่ใช่ “ฟีเจอร์” ของสินค้า
ในปัจจุบันยังมีหลายธุรกิจที่มักเชื่อสนิทใจว่า “ลูกค้าจะตัดสินใจด้วยเหตุผล” ทำให้ธุรกิจทุ่มเวลาไปกับการปั้นสเปก ปรับราคา หรือโชว์เรื่องของประสิทธิภาพ แต่ความจริงจากผลวิจัยด้านพฤติกรรมศาสตร์ ได้ยืนยันแล้วว่า “คนเราตัดสินใจด้วยอารมณ์ก่อน แล้วค่อยหาเหตุผลมาสนับสนุนทีหลัง” ซึ่งเป็นที่มาของ “กลุทธ์การขับเคลื่อนด้วยอารมณ์” (Emotion-Driven Strategy) โดยการเข้าใจในเรื่องนี้ จะเปลี่ยนวิธีคิดเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจไปโดยสิ้นเชิง เพราะถ้าอารมณ์ คือ ตัวขับเคลื่อนทุกการตัดสินใจ สนามรบที่แท้จริงจึงไม่ใช่ตัวผลิตภัณฑ์ แต่คือ “ความรู้สึก” ที่คุณสร้างขึ้นในใจของพวกเขาต่างหาก
วงล้อความรู้สึก (The Feelings Wheel) กุญแจสู่อารมณ์ของลูกค้ากับรากฐานของ Emotional Branding
ผมเคยเกริ่นนำในหลายบทความก่อนหน้านี้ไปแล้วว่า ในโลกของการตลาด (Marketing) และการสร้างแบรนด์ยุค (Branding) ใหม่ “ตรรกะ” ไม่ใช่ผู้นำการตัดสินใจเพียงลำพังอีกต่อไป เพราะแท้จริงแล้วผู้บริโภคไม่ได้เลือกจากเหตุผล แต่พวกเขาเลือกจาก “ความรู้สึก” (Feelings) แล้วจึงค่อยหยิบยกเหตุผลมาอ้างอิงภายหลัง โดยเบื้องหลังทุกการตัดสินใจซื้อ ความ Loyalty หรือแม้แต่การเดินหันหลังให้แบรนด์ ล้วนมี “ตัวจุดชนวนทางอารมณ์” (Emotional Trigger) ซ่อนอยู่เสมอ และนี่คือเหตุผลที่ “วงล้อแห่งอารมณ์” (The Feelings Wheel)
เจาะลึกกลยุทธ์ Omnichannel ของ Sephora กับการเชื่อมทุกช่องทางให้เป็นหนึ่งเดียว
ในภูมิทัศน์การค้าปลีกยุคปัจจุบันที่เส้นทางการซื้อของผู้บริโภค (Customer Journey) มักกระจัดกระจายไปตามช่องทางต่างๆ ทำให้ความได้เปรียบในการแข่งขัน (Competitive Advantage) ที่แท้จริงไม่ได้ขึ้นอยู่กับเพียงแค่ “การปรากฏตัว” (Presence) ในทุกช่องทาง แต่คือ “การบูรณาการ” (Integration) ทุกอย่างเข้าด้วยกันอย่างสมบูรณ์ ซึ่งแบรนด์ Sephora เองก็ได้ก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จที่สุด ของการดำเนินกลยุทธ์แบบ Omnichannel โดยการเปลี่ยนธุรกิจค้าปลีกความงามให้กลายเป็นระบบนิเวศที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล
บทบาทของผู้นำในการขับเคลื่อนองค์กรสู่ Customer-Centric
เราจะเริ่มเห็นว่าทุกวันนี้หลายๆองค์กรต่างป่าวประกาศว่าตน “ยึดถือลูกค้าเป็นหัวใจหลัก” (Customer-Centric) ที่พร้อมทุ่มงบประมาณมหาศาลไปกับระบบ CRM ล้ำสมัย ทีมบริหารประสบการณ์ลูกค้า (CX) หรือการขุดคุ้ยข้อมูลมหาศาลมาวิเคราะห์ แต่ลูกค้ากลับยังคงต้องเผชิญกับขั้นตอนที่ติดขัด ความสับสนในบริการ และความรู้สึกเข้าไม่ถึงแบรนด์ โดยต้นตอของเรื่องนี้เรียบง่ายมากแต่ก็มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะ “Customer-Centric” ไม่ใช่ “ฟังก์ชัน” ในการทำงาน แต่ถือเป็น “ปรัชญา” ในการนำองค์กร โดยหากปราศจากเข็มทิศและการนำทัพที่ชัดเจนจากระดับบนสุด ความคิดริเริ่มเพื่อลูกค้าจะกลายเป็นเพียงกิจกรรมที่กระจัดกระจาย เป็นกลยุทธ์เฉพาะหน้า และเต็มไปด้วยช่องว่างที่บั่นทอนความเชื่อมั่นของลูกค้า
ความแตกต่างระหว่าง Omnichannel vs Multichannel Strategy
พฤติกรรมการเลือกซื้อสินค้าของผู้บริโภค ไม่ได้มีลักษณะเป็นเส้นตรงแบบดั้งเดิมอีกต่อไป แต่มีความซับซ้อนและยืดหยุ่นสูง โดยลูกค้าอาจเริ่มจากการค้นพบผลิตภัณฑ์ผ่าน Social Media ทำการเปรียบเทียบรายละเอียดบนเว็บไซต์ ตัดสินใจสั่งซื้อจริงที่หน้าร้านหรือผ่านแอปพลิเคชัน และปิดท้ายด้วยการติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าผ่านแชทต่างๆ และด้วยความเปลี่ยนแปลงนี้ โจทย์สำคัญสำหรับภาคธุรกิจจึงไม่ใช่เพียงแค่การตั้งคำถามว่า “ควรเลือกใช้ช่องทางใด” แต่ต้องมุ่งเน้นไปที่ “การบูรณาการทุกช่องทางให้ทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพได้อย่างไร” ซึ่งการทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างกลยุทธ์แบบ Multichannel และ Omnichannel
เจาะลึกกลยุทธ์ Hyper-Personalization กับการตลาดที่เข้าใจลูกค้าแบบรายบุคคล
หลายสิบปีที่ผ่านมา การตลาดมักจะยึดติดกับ “ความต้องการส่วนใหญ่” เป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการมองหาลูกค้าทั่วไป หรือการส่งข้อความโฆษณาแบบกลางๆ ที่เน้นสื่อสารกับคนกลุ่มใหญ่ แต่ในโลกยุคข้อมูลแบบปัจจุบัน วิธีคิดแบบเดิมๆไม่สามารถใช้ได้ผลอีกต่อไป เพราะวันนี้ลูกค้าไม่ได้เอาแบรนด์ของคุณไปเทียบกับคู่แข่ง แต่เขาเอาคุณไปเทียบกับ “ความประทับใจที่ดีที่สุด” ที่เขาเคยได้รับจากแบรนด์อื่น และนั่นก็เป็นเรื่องของ “การตลาดแบบรู้ใจขั้นสุด” (Hyper-Personalization) ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่คุณต้องเลิกมองลูกค้าเป็นกลุ่มๆ แล้วหันมาทำความเข้าใจตัวตนของลูกค้าแต่ละคนแบบวินาทีต่อวินาทีแทนนั่นเอง
Customer-Led Growth Strategy เมื่อ “ลูกค้า” คือ หัวใจของการเติบโตในธุรกิจยุคใหม่
ในระบบเศรษฐกิจยุคปัจจุบันที่เชื่อมต่อกันอย่างทั่วถึง และขับเคลื่อนด้วยประสบการณ์ (Experience-Driven) ยังมีอีกหนึ่งพลังอันทรงพลังที่กำหนดความสำเร็จของแบรนด์ ซึ่งนั่นก็คือ “ตัวลูกค้า” เอง ซึ่งสิ่งนี้ได้นำเราไปสู่กระบวนทัศน์ใหม่ที่เรียกว่า “กลยุทธ์การเติบโตที่นำโดยลูกค้า” (Customer-Led Growth Strategy) ในที่ที่ลูกค้าไม่ได้เป็นเพียง “ผู้ซื้อ” อีกต่อไป แต่กลายเป็น “ผู้ขับเคลื่อน” ทิศทางของแบรนด์ เป็นต้นกำเนิดของนวัตกรรม และเป็นแรงผลักดันในการขยายธุรกิจ