การเปลี่ยนผ่านจาก Attention Economy สู่ยุคใหม่กับ Trust Economy
เป็นเวลาหลายปีที่การตลาดถูกขับเคลื่อนด้วยแนวคิดหลักเพียงหนึ่งเดียว ซึ่งนั่นก็คือ “ใครก็ตามที่ช่วงชิงความสนใจได้คือผู้ชนะ” ที่ส่งผลให้แบรนด์ต่างๆ ต่างก็เปิดศึกเพื่อแย่งชิงทั้งยอดคลิก ยอดวิว ยอดการมองเห็น และความเป็นไวรัล ซึ่งเราเรียกยุคนี้ว่า “เศรษฐกิจฐานความสนใจ” (Attention Economy) หรือยุคที่การมองเห็นเท่ากับโอกาสทางธุรกิจ แต่ทว่าในปัจจุบัน กำลังเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระดับรากฐาน เพราะเรากำลังก้าวเข้าสู่เฟสใหม่
Brand Equity vs Brand Values คุณค่าของแบรนด์ที่ความหมายไม่เหมือนกัน
จากประสบการณ์ที่ผมสอนเรื่อง การสร้างแบรนด์ (Branding) มาหลายครั้ง ผมมักจะเจอกับคำถามที่เกี่ยวกับ 2 คำนี้อยู่บ่อยครั้ง ซึ่งนั่นก็คือ Brand Equity และ Brand Values เพราะเนื่องจากทั้ง 2 คำนี้ถูกแปลเป็นภาษาไทยแบบเหมือนกันเป๊ะๆว่า “คุณค่าของแบรนด์” ผมเลยไม่แปลกใจเลยที่ 2 คำนี้จะสร้างความสับสนให้กับใครหลายๆคน จนเกิดคำถามตามมาว่า Brand Equity และ Brand Values มันเหมือนกันไหม
จุดผิดพลาดของการวาง Brand Positioning ที่นักการตลาดมักมองไม่เห็น
หนึ่งในความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการสร้างแบรนด์ (Branding) คือ การที่ผู้ประกอบการมักจะกำหนด ตำแหน่งแบรนด์ (Brand Positioning) จาก “ความต้องการของตัวเอง” มากกว่า “ความต้องการที่แท้จริงของตลาด” พวกเขามักจะตั้งคำถามกับตัวเองว่า “เราอยากให้แบรนด์ของเราเป็นตัวแทนของอะไร” หรือ “ภาพลักษณ์แบบไหนที่เราอยากจะสร้างขึ้นมา” แต่กลับละเลยที่จะตั้งคำถามสำคัญในมุมของลูกค้า
บริหารหลายแบรนด์อย่างมีกลยุทธ์ด้วย Brand Portfolio Matrix
เมื่อองค์กรเติบโตขึ้น ขอบเขตของธุรกิจมักขยายตัวเกินกว่าการมีเพียงแบรนด์เดียว ไปสู่การบริหารพอร์ตโฟลิโอ (Portfolio) ที่ประกอบด้วยแบรนด์หลัก (Brands) แบรนด์ย่อย (Sub-Brands) และกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย (Product Lines) ซึ่งการเติบโตนี้มักจะนำมาซึ่งความท้าทายใหม่ๆหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดจำนวนแบรนด์ที่เหมาะสมที่ควรจะมี การวางตำแหน่งทางการตลาดของแต่ละแบรนด์ (Maket Positioning) การประเมินว่าแบรนด์ในเครือเกิดการแข่งขันกันเองหรือไม่ ตลอดจนการพิจารณาว่าเรากำลังขยายแบรนด์
สร้างธุรกิจให้วัดผลได้จริงด้วย KPI Pyramid
หนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยที่สุดภายในองค์กร ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) หรือองค์กรใหญ่ระดับมหาชน อาจไม่ใช่เรื่องของการขาดแคลนกลยุทธ์ แต่เป็น “ช่องว่าง” ระหว่างกลยุทธ์กับการนำไปปฏิบัติจริง โดยทีมงานส่วนใหญ่มักจะประสบปัญหา เช่น การติดตามตัวชี้วัดที่มากจนเกินไป การมุ่งเน้นไปที่ KPI ผิดตัว หรือการที่ไม่สามารถเชื่อมโยงการทำงานในแต่ละวัน ให้เข้ากับเป้าหมายระยะยาวขององค์กรได้ ซึ่งผลลัพธ์ที่ตามมา ก็คือ การทำงานที่ยุ่งเหยิงแต่ไร้ทิศทาง มีข้อมูลมหาศาลแต่ขาดความหมาย และมีการลงแรงไปมากแต่ไม่เกิดผลกระทบที่มีนัยสำคัญ
Brand Growth Matrix กลยุทธ์ขยายแบรนด์อย่างเป็นระบบ
การเติบโตที่แท้จริงไม่ใช่แค่การกอบโกยยอดขายให้มากขึ้น แต่คือ การขยาย “พื้นที่” ที่แบรนด์ของคุณเข้าไปครองใจผู้คน และการตอกย้ำ “คุณค่า” ที่แบรนด์ยึดถือให้ชัดเจนยิ่งกว่าเดิม แต่ทว่าธุรกิจส่วนใหญ่มักติดหล่มกับความลังเลใจว่า เราควรจะบุกตลาดใหม่ดีไหม จะปั้นโปรดักต์ใหม่ตอนนี้เลยดีหรือเปล่า หรือควรจะข้ามสายพันธุ์ ไปเล่นในกลุ่มสินค้าที่ไม่เคยทำมาก่อนดี หากปราศจากเข็มทิศที่แม่นยำ การตัดสินใจเหล่านี้ก็ไม่ต่างอะไรกับการเดิมพันที่มีความเสี่ยงสูงและไร้ทิศทาง และนี่คือเหตุผลที่ Brand Growth Matrix เข้ามามีบทบาทสำคัญ ในฐานะเครื่องมือทางกลยุทธ์ที่จะช่วยให้คุณวิเคราะห์และประเมินการเติบโต ทั้งในมิติของแบรนด์และการขยายตลาดได้อย่างเป็นระบบและเฉียบคมที่สุด
วางกลยุทธ์ทุกจุดสัมผัสของแบรนด์ด้วย Brand Touchpoint Matrix
ในตลาดปัจจุบัน ตัวตนของแบรนด์ (Brand Identity) ไม่ได้ถูกกำหนดจากสิ่งที่เราพยายามป่าวประกาศออไป แต่เกิดจาก “ประสบการณ์จริง” (Experience) ที่ลูกค้าได้รับในทุกครั้งที่สื่อสารกับเรา เพราะลูกค้าไม่ได้รู้จักแบรนด์ผ่านช่องทางใดช่องทางหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่พวกเขาซึมซับภาพจำผ่าน จุดสัมผัสที่หลากหลาย (Brand Touchpints) ตั้งแต่การเห็นโฆษณา การเลื่อนดูโซเชียลมีเดีย การใช้งานหน้าเว็บไซต์ ไปจนถึงการบริการหน้าร้าน และการดูแลหลังการขาย ความท้าทายที่สำคัญที่สุด คือ การทำอย่างไรให้ทุกช่องทางเหล่านี้ สื่อสารไปในทิศทางเดียวกันและมีความหมายต่อลูกค้าจริงๆ นั่นทำให้เราจึงจำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่เรียกว่า Brand Touchpoint Matrix
เบื้องหลังความยิ่งใหญ่ของ Google Platform Ecosystem
ในระบบเศรษฐกิจดิจิทัลยุคปัจจุบัน มีเพียงไม่กี่บริษัทเท่านั้นที่สามารถก้าวขึ้นมาครองความยิ่งใหญ่ในฐานะ “ผู้นำด้านระบบนิเวศ” (Ecosystem) ได้เทียบเท่ากับ Google ภายใต้บริษัทแม่อย่าง Alphabet Inc. ที่เริ่มต้นจากการเป็นเพียงเครื่องมือสืบค้นข้อมูล (Search Engine) และได้วิวัฒนาการไปสู่หนึ่งในระบบนิเวศแพลตฟอร์มที่มีความซับซ้อน มีการเชื่อมโยงถึงกัน และมีการบูรณาการเชิงกลยุทธ์ ที่ลึกซึ้งที่สุดเท่าที่เคยมีมา เรื่องราวนี้จึงไม่ใช่เพียงแค่การขยายผลิตภัณฑ์ใหม่ๆออกสู่ตลาดเท่านั้น แต่ยังเป็นกรณีศึกษาที่สำคัญในด้านสถาปัตยกรรมระบบนิเวศ (Ecosystem Architecture) การจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ (Data Orchestration) และการใช้กลยุทธ์ (Strategy) เพื่อเข้าควบคุมพฤติกรรมบนโลกดิจิทัลของผู้คนทั่วโลก
ถอดรหัสการเติบโตกับ Growth Model ของ Salesforce
การก้าวขึ้นมาของซอฟต์แวร์ในรูปแบบบริการ หรือ SaaS (Software-as-a-Service) ได้สร้างจุดเปลี่ยนสำคัญในการปรับโฉมวิธีที่ธุรกิจเลือกซื้อ ใช้งาน และขยายขีดความสามารถทางเทคโนโลยี โดยมีธุรกิจที่ชื่อ Salesforce เป็นหัวใจสำคัญของความเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ ซึ่งอยู่ในฐานะบริษัทที่ไม่เพียงแค่มีส่วนร่วมในยุคปฏิวัติ SaaS แต่ยังเป็นผู้วางรากฐานและพิมพ์เขียวแห่งการเติบโตให้กับอุตสาหกรรมแทบทั้งหมด นับตั้งแต่การเปิดตัวในปี 1999 ด้วยผลิตภัณฑ์ CRM พื้นฐาน จนก้าวสู่การเป็นแพลตฟอร์มคลาวด์สำหรับองค์กรที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก
Cross-Functional Strategy กับวิธีการเชื่อมโยงให้ทุกทีมเดินไปในทิศทางเดียวกัน
หลายองค์กรมักทุ่มเงินลงทุนมหาศาล ไปกับการปั้นกลยุทธ์ที่ซับซ้อนและดูดี ไม่ว่าจะเป็นการวางตำแหน่งทางการตลาด (Market Positioning) แผนการเติบโต (Growth Plans) หรือแผนงานการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล (Digital Transformation) แต่ทว่าแม้จะมีทิศทางที่ชัดเจนมากเพียงใด การนำไปปฏิบัติจริงมักกลับล้มเหลวไม่เป็นท่า สาเหตุนั้นอาจเป็นเพราะว่าความล้มเหลวของกลยุทธ์ ไม่ได้เกิดขึ้นที่ระดับผู้บริหารสูงสุด แต่เกิดขึ้นที่ “ช่องว่างระหว่างแผนก”