Personal Branding vs. CEO Branding เมื่อ “ตัวตน” และ “องค์กร” ต้องจับมือเดินไปด้วยกัน
ในตลาดปัจจุบันที่มีความโปร่งใสสูง และขับเคลื่อนด้วยความไว้วางใจ ผู้บริโภคไม่ได้ประเมินคุณค่าของแบรนด์ (Brand Values) อย่างโดดเดี่ยวอีกต่อไป แต่พวกเขากำลังประเมิน “ผู้คน” (People) ที่อยู่เบื้องหลังแบรนด์เหล่านั้นด้วย ปรากฏการณ์นี้ได้จุดชนวนให้เกิดคำถามเชิงกลยุทธ์ครั้งสำคัญ สำหรับบรรดาผู้ก่อตั้ง ผู้บริหาร และผู้ประกอบการว่า แบรนด์ของตัวบุคคล (Personal Branding) กับแบรนด์ขององค์กร (Corporate Branding) ควรจะเป็นสิ่งเดียวกัน แยกออกจากกัน หรือควรเชื่อมโยงกันอย่างมีเจตนา ซึ่งนี่ไม่ใช่แค่การตัดสินใจทางการตลาดทั่วไป แต่เป็นทางเลือกในการวางโครงสร้างกลยุทธ์ระยะยาว ที่มีอิทธิพลต่อทั้งการสร้างความไว้วางใจ ความสามารถในการขยายขนาดของแบรนด์ ความยืดหยุ่นในการรับมือกับวิกฤต มูลค่าของธุรกิจในวันที่ต้องการขายกิจการ ตลอดจนความสามารถในการดึงดูดผู้มีความรู้ความสามารถเข้ามาร่วมงาน
ช่องว่างระหว่าง Brand Promise และความเป็นจริง สู่จุดแตกหักของการสร้างแบรนด์
ทุกๆแบรนด์ต่างสร้าง “คำสัญญา” (Brand Promise) ขึ้นมาเสมอ ไม่ว่าจะโดยเปิดเผยผ่านงานโฆษณา สโลแกน แคมเปญต่างๆ การตั้งราคา งานดีไซน์ โทนเสียง รวมถึง การวางตำแหน่งของแบรนด์ (Brand Positioning) แต่ทว่าบททดสอบที่แท้จริงของการสร้างแบรนด์กลับไม่ใช่สิ่งที่เราสัญญาไว้ แต่คือ “ประสบการณ์” (Experience) ที่ลูกค้าได้รับจริง เพราะแบรนด์จะล้มเหลวทันทีที่ความจริงไม่ตรงกับความคาดหวัง รอยแยกนี้เองที่เป็นช่องว่างระหว่างสิ่งที่แบรนด์พูดกับสิ่งที่แบรนด์ทำได้จริง ที่กลับถูกมองข้ามมากที่สุดจนทำให้แบรนด์พังทลาย เพราะมันจะค่อยๆกัดเซาะความเชื่อใจ (Trust) ทำลายภาพจำ (Image) และนำไปสู่การที่ลูกค้าตีตัวออกห่างในที่สุด
Branded House vs House of Brands เลือกโครงสร้างแบบไหนให้เหมาะกับธุรกิจของคุณ
การเลือกวาง “สถาปัตยกรรมของแบรนด์” (Brand Architecture) ที่เหมาะสม ถือเป็นหนึ่งในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญที่สุดขององค์กร เพราะสิ่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การจัดวางโครงสร้างเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวกำหนดว่าลูกค้าจะรับรู้ผลิตภัณฑ์ของคุณอย่างไร ประสิทธิภาพในการขยายธุรกิจจะเป็นไปในทิศทางไหน และความแข็งแกร่งของพอร์ตโฟลิโอแบรนด์ในระยะยาวจะเป็นอย่างไร ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว องค์กรส่วนใหญ่มักเลือกใช้โมเดลหลัก 2 รูปแบบ ซึ่งได้แก่ Branded House หรือ House of Brands ถึงแม้ทั้ง 2 แนวทางนี้จะสามารถสร้างความได้เปรียบทางการตลาดได้อย่างทรงพลัง
Premium Positioning vs Mass Positioning เลือกวางตำแหน่งอย่างไรให้เหมาะกับตลาด
หนึ่งในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญที่สุดสำหรับทุกแบรนด์ ก็คือ การกำหนดจุดยืนในตลาดว่าจะเลือกเล่นในพื้นที่ใด ระหว่าง การวางตำแหน่งแบบแมส (Mass Positioning) ที่เน้นขายให้คนจำนวนมากในราคาที่เข้าถึงได้ หรือ การวางตำแหน่งแบบพรีเมียม (Premium Positioning) ที่เน้นกลุ่มเป้าหมายเฉพาะกลุ่มที่ยินดีจ่ายในราคาที่สูงกว่า ซึ่งการตัดสินใจในเรื่องนี้ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของราคาเท่านั้น แต่เป็นทางเลือกเชิงกลยุทธ์ขั้นพื้นฐาน ที่มีผลต่อทั้งการรับรู้ของแบรนด์ ความคาดหวังของลูกค้า กลยุทธ์ทางการตลาด โครงสร้างกำไร และความสามารถในการขยายธุรกิจในระยะยาว โดยหากเลือกวางตำแหน่งที่ผิดพลาด ก็อาจทำให้แบรนด์ติดกับดักอยู่กึ่งกลาง ระหว่างการมีราคาที่สูงเกินกว่าตลาดแมสจะรับได้ แต่ก็ยังหรูหราไม่เพียงพอที่จะดึงดูดกลุ่มลูกค้าระดับบนได้เช่นกัน
สร้างธุรกิจให้รอดและเติบโตด้วย Innovation Ambition Matrix
Innovation Ambition Matrix คือ กรอบการทำงานเชิงกลยุทธ์ (Strategic Framework) ที่ทำการแปลงทฤษฎี Three Horizons ที่อาจจะดูเข้าใจยากในอดีต ให้กลายเป็น “เครื่องมือตัดสินใจที่จับต้องได้จริงในทางปฏิบัติ” ช่วยให้ผู้นำองค์กรสามารถบริหารจัดการนวัตกรรมได้เหมือนกับการจัดพอร์ตการลงทุน ที่ผสมผสานโครงการต่างๆที่มีระดับความเสี่ยง (Risk) ระยะเวลา (Time Horizon) และศักยภาพในการเติบโต (Growth Potential) ที่แตกต่างกันอย่างลงตัว
Storytelling vs Direct Selling เลือกสไตล์การสื่อสารที่ได้ทั้งการขาย และการสร้างแบรนด์ไปในตัว
ในโลกของการตลาดยุคใหม่ วิธีสื่อสารนั้นสำคัญไม่แพ้สิ่งที่คุณนำเสนอ โดย “การเล่าเรื่องราว” (Storytelling) และ “การขายตรง” (Direct Selling) ก็ถือว่าเป็น 2 กลยุทธ์ที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิงที่มักจะถูกใช้อยู่อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งโดยหลักแล้วการเล่าเรื่องราวจะเน้นขับเคลื่อนด้วยอารมณ์ และความผูกพันเพื่อสร้างความเชื่อใจในระยะยาว ส่วนการขายตรงจะมุ่งเน้นความชัดเจนและกระตุ้นให้เกิดการตัดสินใจซื้อในทันที ซึ่งหากเลือกใช้ผิดเวลา เช่น รีบขายตรงตั้งแต่เริ่มทำความรู้จัก หรือเอาแต่เล่าเรื่องในจุดที่ควรปิดการขาย ก็อาจทำให้พลาดโอกาสทางธุรกิจไปอย่างน่าเสียดาย หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การเลือกใช้ให้ถูกช่วงเวลาในเส้นทางการตัดสินใจของลูกค้า (Customer Journey) โดยใช้การเล่าเรื่องเพื่อดึงดูดใจในตอนต้น และใช้การขายตรงเพื่อปิดยอดในตอนท้ายนั่นเอง
Brand Awareness vs Brand Loyalty ธุรกิจควรโฟกัสอะไรก่อน เพื่อสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน
หนึ่งในคำถามเชิงกลยุทธ์ที่พบบ่อยที่สุดในโลกของการสร้างแบรนด์ (Branding) และการตลาด (Marketing) ไม่ใช่เรื่องที่ว่าจะสร้างอะไรขึ้นมา แต่เป็นเรื่องที่ว่าควรจะ “ให้ความสำคัญกับสิ่งไหนก่อน” โดยหลายธุรกิจต้องเผชิญกับความยากลำบากในการตัดสินใจเลือก ระหว่างการลงทุนเพื่อสร้าง Brand Awareness (ทำให้คนรู้จัก) หรือการสร้าง Brand Loyalty (ทำให้คนรักและกลับมาซื้อซ้ำ) ครับ และความท้าทายของเรื่องนี้ ก็ไม่ใช่เพราะว่าแนวทางใดแนวทางหนึ่งถูกหรือผิด แต่เป็นเพราะการเลือกจัดลำดับความสำคัญที่ผิดที่ผิดเวลา ที่อาจกลายเป็นตัวฉุดรั้งการเติบโต ทำให้งบประมาณสูญเปล่า และลดทอนคุณค่าของแบรนด์ (Brand Equity) ในระยะยาวได้นั่นเอง
Case Study: Red Bull กับการทำ Business Model Canvas (BMC)
Red Bull เป็นหนึ่งในแบรนด์เครื่องดื่มที่ทรงอิทธิพล และเป็นเอกลักษณ์ที่สุดในโลก ที่ก่อตั้งขึ้นในปี 1987 โดยดีทริช เมเทสชิตซ์ (Dietrich Mateschitz) นักธุรกิจชาวออสเตรีย ร่วมมือกับ เฉลียว อยู่วิทยา นักธุรกิจชาวไทย แบรนด์นี้ได้รับแรงบันดาลใจมาจากเครื่องดื่มชูกำลังของไทยอย่าง “กระทิงแดง” ซึ่งแต่เดิมถูกพัฒนาขึ้นเพื่อช่วยให้กลุ่มผู้ใช้แรงงานและคนขับรถบรรทุก สามารถรักษาพลังงานเอาไว้ได้ตลอดการทำงานที่ยาวนาน ต่อมา Red Bull ได้นำผลิตภัณฑ์นี้มาปรับปรุงเพื่อลุยตลาดสากล โดยการปรับสูตรใหม่ เปลี่ยนภาพลักษณ์แบรนด์ และวางกลยุทธ์การตลาด เพื่อให้เข้าถึงผู้บริโภครุ่นใหม่และไลฟ์สไตล์ของคนเมือง
Differentiation แบบปลอมๆกับจุดอ่อนที่ทำให้แบรนด์ถูกแทนที่ได้เสมอ
สภาพตลาดในปัจจุบัน เรามักเห็นแทบทุกแบรนด์ต่างพากันอ้างว่าตัวเองนั้นมี “ความแตกต่าง” (Differentiation) ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพที่แตกต่าง ประสบการณ์ที่แตกต่าง คุณค่าที่แตกต่าง หรือเรื่องราวที่แตกต่าง แต่ถ้าเราลองถอยออกมามองความเป็นจริง คำถามสำคัญประการหนึ่งก็ผุดขึ้นมาว่า ถ้าทุกคนต่างก็บอกว่าตัวเองแตกต่าง แล้วทำไมทุกอย่างถึงยังดูเหมือนๆกันไปหมด สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ คือ “ภาพลวงตาของการสร้างความแตกต่าง” (The Illusion of Differentiation)
การเปลี่ยนผ่านจาก Attention Economy สู่ยุคใหม่กับ Trust Economy
เป็นเวลาหลายปีที่การตลาดถูกขับเคลื่อนด้วยแนวคิดหลักเพียงหนึ่งเดียว ซึ่งนั่นก็คือ “ใครก็ตามที่ช่วงชิงความสนใจได้คือผู้ชนะ” ที่ส่งผลให้แบรนด์ต่างๆ ต่างก็เปิดศึกเพื่อแย่งชิงทั้งยอดคลิก ยอดวิว ยอดการมองเห็น และความเป็นไวรัล ซึ่งเราเรียกยุคนี้ว่า “เศรษฐกิจฐานความสนใจ” (Attention Economy) หรือยุคที่การมองเห็นเท่ากับโอกาสทางธุรกิจ แต่ทว่าในปัจจุบัน กำลังเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระดับรากฐาน เพราะเรากำลังก้าวเข้าสู่เฟสใหม่